Wol
Wat veel mensen waarschijnlijk niet weten is dat niet alleen schapen wol leveren, ook alpaca's, angorakonijnen, geiten, kamelen, paarden en jakken (bromrunderen) leveren wol van uitstekende kwaliteit.
Voor de bepaling van de kwaliteit van wol wordt gekeken naar de lengte, kleur, golf en dikte. Hoe meer golven per centimeter, hoe beter de kwaliteit. Vier golven en meer wijst op een goede kwaliteit. De dikte varieert van 10 tot 40 micrometer. Hoe dunner de wolvezel, hoe minder de wol prikt.
Eind mei worden de schapen geschoren, meestal na een warme periode. Dit is omdat de lanoline, schapenvet, in de wol zacht is geworden en het scheren vergemakkelijkt. Zuiver wordt lanoline gebruikt als handcrème of in verwerkte producten zoals cosmetica.
Nadat de schapen geschoren zijn wordt de wol verzameld en gewassen. Dit gebeurt met heel veel koud-lauw water. Gewassen wol kan tot 30% vocht opnemen zonder dat ze nat aanvoelt. Wol wordt het best gedroogd in een goed verluchte omgeving in de schaduw. Maar men mag het ook niet te vlug drogen want dan wordt ze hard en broos. Wolvezels kun je vergelijken met onze haren, deze behandelen we ook met zachtheid.
Na het drogen wordt de wol gekaard, uitgekamd tot de vezels naast elkaar komen te liggen. Zo bekom je dan gekaarde lapjes die dan verder kunnen gebruikt worden om te spinnen of te vilten. Het woord kaarden is afkomstig van de kaardenbol, ook weverskaarde genoemd. De plant is oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Afrika maar nu alom aanwezig in de gematigde streken in Europa.
Spinnen zou ontstaan zijn toen een herder een manier zocht om de bijeengesprokkelde takken samen te binden. De techniek is in principe heel simpel, de wolvezels worden zo in elkaar gedraaid zodat het een dunne sterke draad vormt. Om een nog sterkere draad te bekomen worden er 2 à 3 van deze draden in elkaar gedraaid. Zo bekomt men een getwijnde draad of breiwol. Spinnen en twijnen gebeurt met het spinnewiel.
Nog een andere techniek om wol te verwerken is vilten. Dit is een oeroude techniek voor het maken van ongeweven stof. Door wrijving, warmte en vochtigheid veranderen de losse wolvezels in een duurzame stof. Je kan het best vergelijken met een mooie wollen trui die te warm in de wasmachine is gewassen, en gekrompen en hard eruit komt.
Vilten is een creatieve manier om een vrije dag door te brengen.
|
